{"id":3148,"date":"2020-12-31T18:21:56","date_gmt":"2020-12-31T18:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.gem.pt\/@teste\/?page_id=3148"},"modified":"2021-02-06T17:54:01","modified_gmt":"2021-02-06T17:54:01","slug":"fojo-do-sardao","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/publicacoes\/cavidades-artificiais\/fojo-do-sardao\/","title":{"rendered":"Fojo do Sard\u00e3o"},"content":{"rendered":"<style>.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-42d2622{overflow:hidden;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-ea19d18 > .elementor-element-populated{padding:0px 0px 0px 0px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-cc72f5f img{width:100%;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-cc72f5f .widget-image-caption{text-align:start;color:#FFFFFF;background-color:rgba(0, 0, 0, 0.3);font-size:30px;font-weight:400;letter-spacing:-0.5px;margin-block-start:-65px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-297eb977 > .elementor-widget-wrap > .elementor-widget:not(.elementor-widget__width-auto):not(.elementor-widget__width-initial):not(:last-child):not(.elementor-absolute){margin-block-end:0px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-2c266a0e{color:#000000;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-791408b{color:#000000;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-67f5eec.elementor-column > .elementor-widget-wrap{justify-content:center;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-a8803df{width:initial;max-width:initial;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-b853a2e img{border-style:solid;border-width:1px 1px 1px 1px;border-color:#F0F0F0;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-b853a2e .widget-image-caption{text-align:start;font-size:14px;line-height:1.2em;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-9616d28 img{border-style:solid;border-width:1px 1px 1px 1px;border-color:#F0F0F0;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-9616d28 .widget-image-caption{text-align:start;font-size:14px;line-height:1.2em;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-27fe2b5 img{border-style:solid;border-width:1px 1px 1px 1px;border-color:#F0F0F0;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-27fe2b5 .widget-image-caption{text-align:start;font-size:14px;line-height:1.2em;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-7dfa6e0 img{border-style:solid;border-width:1px 1px 1px 1px;border-color:#F0F0F0;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-7dfa6e0 .widget-image-caption{text-align:start;font-size:14px;line-height:1.2em;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-6a87ea4 img{border-style:solid;border-width:1px 1px 1px 1px;border-color:#F0F0F0;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-5dcf275 > .elementor-widget-wrap > .elementor-widget:not(.elementor-widget__width-auto):not(.elementor-widget__width-initial):not(:last-child):not(.elementor-absolute){margin-block-end:0px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-5dcf275 > .elementor-element-populated{margin:20px 0px 20px 0px;--e-column-margin-right:0px;--e-column-margin-left:0px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-88429b5{--e-image-carousel-slides-to-show:5;}@media(max-width:1024px){.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-88429b5{--e-image-carousel-slides-to-show:3;}}@media(max-width:767px){.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-cc72f5f .widget-image-caption{line-height:1em;margin-block-start:0px;}.elementor-3148 .elementor-element.elementor-element-88429b5{--e-image-carousel-slides-to-show:2;}}<\/style>\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"3148\" class=\"elementor elementor-3148\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-42d2622 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"42d2622\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-ea19d18\" data-id=\"ea19d18\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cc72f5f elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"cc72f5f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/Fojo-do-Sardao-rm1kt5g4kgrawazlisd1omb36t7yx5btk16xiumvfk.jpg\" title=\"Fojo do Sardao\" alt=\"Fojo do Sardao\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Fojo do Sard\u00e3o<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-38ede328 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"38ede328\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-297eb977\" data-id=\"297eb977\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c266a0e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2c266a0e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div style=\"text-align: right; line-height: 0.8;\"><span style=\"letter-spacing: normal; font-family: Questrial; font-size: 14px; white-space: pre-line;\"> 01 de Junho de 2018<\/span><\/div><div>\u00a0<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-791408b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"791408b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"caret-color: #e78b00; color: #e78b00; font-family: Questrial; font-size: 20px; letter-spacing: normal; white-space: pre-line;\">Introdu\u00e7\u00e3o<\/span><\/p><div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line;\"><span style=\"font-size: 16px;\">Este magn\u00edfico complexo est\u00e1 entre os maiores da Serra de Santa Justa: o \u00abFojo do Sard\u00e3o\u00bb. Assim datam os \u00faltimos registos cartogr\u00e1ficos do local realizados em 1961 pelo Servi\u00e7o de Fomento Mineiro. O complexo \u00e9 formado por v\u00e1rios n\u00edveis de desmonte e liga-se a duas galerias de acesso superior e inferior, a G-11 e a G-12, respetivamente. Em ambas as galerias de acesso, a G-11 e a G-12, s\u00e3o vis\u00edveis os nichos escavados para a coloca\u00e7\u00e3o de lucernas ao longo das paredes laterais das galerias.<\/span><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-350d159 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"350d159\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-67f5eec\" data-id=\"67f5eec\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a8803df elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"a8803df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Fojo-do-Sardao-SFM_a.png\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2MiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9Gb2pvLWRvLVNhcmRhby1TRk1fYS5wbmcifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"566\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Fojo-do-Sardao-SFM_a.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3162\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6fd4cbb elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6fd4cbb\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c90134b\" data-id=\"c90134b\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07d72cf elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"07d72cf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"alignright\" style=\"width: 500px\"><a href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0387_a-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0387_a-scaled.jpg\" alt=\"\" height=\"332\" \/><\/a><figcaption style=\"color: #444444; font-family: Questrial; font-size: 14px; background-color: #f0f0f0; padding: 8px;\">Figura 1 &#8211; Trit\u00e3o de ventre laranja<\/figcaption><\/figure>\n<div class=\"theme-text-style-bodyS\" style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; font-family: Questrial; color: #000000; font-size: 14px; caret-color: #000000; white-space: pre-line; line-height: 1.6; text-align: justify;\" data-line-height=\"1.6\"><span style=\"font-size: 16px; letter-spacing: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; text-align: justify; white-space: pre-line;\">No total, foram georreferenciados 2 sanjas, 4 po\u00e7os, 3 cortas e 3 galerias. Das cavidades acima referidas, duas das sanjas encontravam-se entulhadas. Pudemos tamb\u00e9m apurar que dois po\u00e7os estavam entulhados no fundo, tendo a profundidade de 1 e 6 metros, respetivamente. Durante os trabalhos de explora\u00e7\u00e3o do complexo foi ainda realizada uma escalada artificial para acesso a uma galeria suspensa. Nesta galeria, com pouco mais de 10 m de extens\u00e3o, encontramos um tanque da largura da galeria cheio de \u00e1gua.<\/span>\n<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line; line-height: 0.5;\" data-line-height=\"0.5\"> \n<\/div><div class=\"theme-text-style-bodyS\" style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; font-family: Questrial; color: #000000; font-size: 14px; caret-color: #000000; white-space: pre-line; line-height: 1.6; text-align: justify;\" data-line-height=\"1.6\"><span style=\"font-size: 16px; letter-spacing: 0px;\">Com a exce\u00e7\u00e3o da G-12, pudemos aferir que o complexo est\u00e1 isento de concre\u00e7\u00f5es e fauna digna de registo. Relativamente \u00e0 G-12, encontr\u00e1mos um\u00a0habitat repleto de vida, com principal destaque para centenas de esp\u00e9cies (Trit\u00e3o de ventre laranja) e milhares de ovos. Aqui, tamb\u00e9m pudemos observar outras esp\u00e9cies, entre elas, o\u00a0Bufo Calamitae aracn\u00eddeos, estes em zonas secas da galeria.<\/span><\/div><div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line; line-height: 0.5;\" data-line-height=\"0.5\"> \n<\/div><div class=\"theme-text-style-bodyS\" style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; font-family: Questrial; color: #000000; font-size: 14px; caret-color: #000000; white-space: pre-line; line-height: 1.6; text-align: justify;\" data-line-height=\"1.6\"><span style=\"font-size: 16px; letter-spacing: 0px;\">Na zona de penumbra foram ainda observadas dezenas de r\u00e3s. Relativamente a concre\u00e7\u00f5es, esta mina revela-se o oposto do restante complexo. V\u00e1rias forma\u00e7\u00f5es de \u00f3xidos de ferro, como bandeiras, estalactites, estalagmites, entre outras.<\/span><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-132b2b1 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"132b2b1\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c1bfdd3\" data-id=\"c1bfdd3\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b853a2e elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"b853a2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Planta-Fojo-do-Sardao.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1588\" height=\"1123\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Planta-Fojo-do-Sardao.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3172\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Figura 2 \u2013 Planta do Fojo do Sard\u00e3o<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-4f4a5bc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"4f4a5bc\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-12da3fa\" data-id=\"12da3fa\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9616d28 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"9616d28\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Perfil-Fojo-do-Sardao.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1588\" height=\"1123\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Perfil-Fojo-do-Sardao.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3170\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Figura 3 \u2013 Perfil do Fojo do Sard\u00e3o<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7f5ecf7 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7f5ecf7\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-52daf9f\" data-id=\"52daf9f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-889c268 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"889c268\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; font-family: Questrial; color: #000000; font-size: 14px; caret-color: #000000; white-space: pre-line; line-height: 1.6; text-align: justify;\" data-line-height=\"1.6\"><div style=\"margin: 0px; padding: 0px;\">\n<figure class=\"alignleft\" style=\"width: 250px\"><a href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0402_a-scaled.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0402_a-scaled.jpg\" alt=\"\" height=\"376\" \/><\/a><figcaption style=\"color: #444444; font-family: Questrial; font-size: 14px; background-color: #f0f0f0; padding: 8px;\">Figura 4 &#8211; Cruz gravada na parede da galeria G-12<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<div><\/div><div style=\"margin: 0px; padding: 0px;\"><span style=\"font-size: 16px; letter-spacing: 0px;\">A utiliza\u00e7\u00e3o desta galeria (G-12) com vista ao apoio \u00e0 agricultura levou a popula\u00e7\u00e3o a construir uma represa para conten\u00e7\u00e3o da \u00e1gua, criando, assim, um reservat\u00f3rio dentro da mina. No exterior da mina s\u00e3o vis\u00edveis os tubos que retiram a \u00e1gua do seu interior.<\/span><\/div><div style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 0.5;\" data-line-height=\"0.5\">\n<\/div><div style=\"margin: 0px; padding: 0px;\"><span style=\"font-size: 16px; letter-spacing: 0px;\">Do projeto que est\u00e1 a ser levado a cabo em subsolo, cavidades de diferentes \u00e9pocas, em que muitas delas remontam ao per\u00edodo de ocupa\u00e7\u00e3o romana com mais de 2 000 anos, levam-nos, por vezes, \u00e0 presen\u00e7a de artefactos e registos gravados na rocha. Na galeria G-12 pode ser observada, no seu in\u00edcio, uma cruz gravada na parede lateral esquerda.<\/span><\/div><div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line; line-height: 0.5;\" data-line-height=\"0.5\"> \n<\/div><div style=\"margin: 0px; padding: 0px;\"><\/div><span style=\"font-size: 16px;\">Sem qualquer liga\u00e7\u00e3o com o complexo principal foi ainda topografada uma mina \u00e0 qual cham\u00e1mos de \u00abBarroca do Sard\u00e3o\u00bb. Nesta mina, que tem in\u00edcio numa barroca (corta) e se desenvolve no subsolo, foi poss\u00edvel verificar a presen\u00e7a de artefactos de prospe\u00e7\u00f5es recentes, do s\u00e9culo XIX a meados do s\u00e9culo XX: dois ponteiros, uma picareta pequena e um recipiente cil\u00edndrico possivelmente para ilumina\u00e7\u00e3o, que ainda se encontram por identificar. Os achados foram entregues ao Museu Municipal de Valongo, ao cuidado da Dr.\u00aa Paula Machado.<\/span>\n<div style=\"margin: 0px; padding: 0px;\"><\/div>\n<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-8046069 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"8046069\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5589ed9\" data-id=\"5589ed9\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-27fe2b5 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"27fe2b5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL7723-as-Smart-Object-1_a.jpg\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-title=\"Figura 5 - Artefactos de prospe\u00e7\u00f5es recentes encontrados na Barroca do Sard\u00e3o (Foto: Pedro Almeida - GEM)\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2OCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9JTUdMNzcyMy1hcy1TbWFydC1PYmplY3QtMV9hLmpwZyJ9\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1200\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL7723-as-Smart-Object-1_a.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3168\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Figura 5 - Artefactos de prospe\u00e7\u00f5es recentes encontrados na Barroca do Sard\u00e3o (Foto: Pedro Almeida - GEM)<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-07b31a6 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"07b31a6\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-eb84ba5\" data-id=\"eb84ba5\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7dfa6e0 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"7dfa6e0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figure class=\"wp-caption\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Desenho-Planta-e-Perfil-SVG-Barroca-Sardao.pdf\" target=\"_blank\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1588\" height=\"1123\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Desenho-Planta-e-Perfil-SVG-Barroca-Sardao.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3155\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<figcaption class=\"widget-image-caption wp-caption-text\">Figura 6 \u2013 Planda e perfil da Barroca do Sard\u00e3o<\/figcaption>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/figure>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-18a633f elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"18a633f\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-78cf3cd\" data-id=\"78cf3cd\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a87ea4 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6a87ea4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Fojo-Sardao-G9d_a.png\" data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2MywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9Gb2pvLVNhcmRhby1HOWRfYS5wbmcifQ%3D%3D\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"566\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Fojo-Sardao-G9d_a.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3163\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2815cdf elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2815cdf\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-371ed00\" data-id=\"371ed00\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0cacd22 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0cacd22\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line;\"><span style=\"font-size: 16px;\">Este trabalho \u00e9 parte integrante do projeto <\/span><em style=\"font-size: 16px;\">&#8220;Contributo espeleol\u00f3gico para o estudo da minera\u00e7\u00e3o antiga no Concelho de Valongo \u2013 Serra de Santa Justa&#8221;<\/em><span style=\"font-size: 16px;\">, levado a cabo pelo \u00abGEM Norte\u00bb que est\u00e1 a ser desenvolvido desde 2015 e que\u00a0oportunamente\u00a0ser\u00e1 publicado na \u00edntegra.<\/span><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-f005ba5 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"f005ba5\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5dcf275\" data-id=\"5dcf275\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f3c3121 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f3c3121\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line; line-height: 1.6;\" data-line-height=\"1.6\"><span style=\"font-size: 16px;\">Fotos do Fojo do Sard\u00e3o e Barroca do Sard\u00e3o por Eduardo Vieira (GEM) e Andr\u00e9 Leite (GEM)<\/span><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-88429b5 elementor-arrows-position-inside elementor-widget elementor-widget-image-carousel\" data-id=\"88429b5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;slides_to_show&quot;:&quot;5&quot;,&quot;navigation&quot;:&quot;arrows&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;no&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;no&quot;,&quot;slides_to_show_tablet&quot;:&quot;3&quot;,&quot;slides_to_show_mobile&quot;:&quot;2&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:2000,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;infinite&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;speed&quot;:500}\" data-widget_type=\"image-carousel.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel-wrapper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Carrossel de imagens\" dir=\"ltr\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-image-carousel swiper-wrapper\" aria-live=\"off\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"1 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"DSC_0382_a\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE1NiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDM4Ml9hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0382_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0382_a-scaled-rm1kt3k0pu7zmnixacora1q2v7pnwa25flbjqk65c8.jpg\" alt=\"DSC_0382_a\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"2 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"Figura 1 - Trit\u00e3o de ventre laranja\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE1NywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDM4N19hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0387_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0387_a-scaled-rm1ksrc48zr9fq0o9pelvmt357dw47pn1wu8hyo9l4.jpg\" alt=\"Figura 1 - Trit\u00e3o de ventre laranja\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"3 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"DSC_0396_a\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE1OCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDM5Nl9hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0396_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0396_a-scaled-rm1kthnlkcragsyg00s5tg5zrzs63qm4hj3txpl8qw.jpg\" alt=\"DSC_0396_a\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"4 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"Figura 4 - Cruz gravada na parede da galeria G-12\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE1OSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDQwMl9hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0402_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0402_a-scaled-rm1krufrlsi85dcglt6nyd3ycpw1mt319e08pa11mw.jpg\" alt=\"Figura 4 - Cruz gravada na parede da galeria G-12\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"5 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"DSC_0404_a\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2MCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDQwNF9hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0404_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0404_a-scaled-rm1krnuw9y97w3m0o8c9ywrq70sh4xcwwhfuccasug.jpg\" alt=\"DSC_0404_a\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"6 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"DSC_0415_a\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2MSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9EU0NfMDQxNV9hLXNjYWxlZC5qcGciLCJzbGlkZXNob3ciOiI4ODQyOWI1In0%3D\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/DSC_0415_a-scaled.jpg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/DSC_0415_a-scaled-rm1ktq459v2vdam5mmfsxw154gmh10jpioz7978p6w.jpg\" alt=\"DSC_0415_a\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"7 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"IMGL6550\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2NCwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9JTUdMNjU1MC5qcGVnIiwic2xpZGVzaG93IjoiODg0MjliNSJ9\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL6550.jpeg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/IMGL6550-rm1ktvr6evalaydypovkculworuob763jgw44v0c5k.jpeg\" alt=\"IMGL6550\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"8 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"IMGL6638\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2NSwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9JTUdMNjYzOC5qcGVnIiwic2xpZGVzaG93IjoiODg0MjliNSJ9\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL6638.jpeg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/IMGL6638-rm1ktxmusjd5y6b8epothu4tvjleqldk7q733exjt4.jpeg\" alt=\"IMGL6638\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"9 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"IMGL6646\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2NiwidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9JTUdMNjY0Ni5qcGVnIiwic2xpZGVzaG93IjoiODg0MjliNSJ9\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL6646.jpeg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/IMGL6646-rm1kspgfvboosi3ekolcqna5yfn5oti6dnj9jer1xk.jpeg\" alt=\"IMGL6646\" \/><\/figure><\/a><\/div><div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\" aria-label=\"10 of 10\"><a data-elementor-open-lightbox=\"yes\" data-elementor-lightbox-slideshow=\"88429b5\" data-elementor-lightbox-title=\"IMGL6650\" data-e-action-hash=\"#elementor-action%3Aaction%3Dlightbox%26settings%3DeyJpZCI6MzE2NywidXJsIjoiaHR0cHM6XC9cL3d3dy5nZW0ucHRcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcLzIwMjBcLzEyXC9JTUdMNjY1MC5qcGVnIiwic2xpZGVzaG93IjoiODg0MjliNSJ9\" href=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/IMGL6650.jpeg\"><figure class=\"swiper-slide-inner\"><img decoding=\"async\" class=\"swiper-slide-image\" src=\"https:\/\/www.gem.pt\/wp-content\/uploads\/elementor\/thumbs\/IMGL6650-rm1ksrc48zr9fq0o9pelvmt357dw47pn1wu8hyo9l4.jpeg\" alt=\"IMGL6650\" \/><\/figure><\/a><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-prev\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-left\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-swiper-button elementor-swiper-button-next\" role=\"button\" tabindex=\"0\">\n\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"eicon-chevron-right\"><\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-7b6fa62 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"7b6fa62\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"aux-parallax-section elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-b69df85\" data-id=\"b69df85\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-21841c0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"21841c0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line;\"><span style=\"font-size: 16px;\">Os trabalhos desenvolvidos no Fojo do Sard\u00e3o contaram com a participa\u00e7\u00e3o dos espele\u00f3logos: Eduardo Vieira (GEM), Andr\u00e9 Leite (GEM), Pedro Aguiar (GEM), Pedro Ferreira (GEM) e Ant\u00f3nio Felgueiras (GEV).<\/span><br><\/div>\n<div style=\"letter-spacing: normal; margin: 0px; padding: 0px; caret-color: #000000; color: #000000; font-family: Questrial; font-size: 14px; text-align: justify; white-space: pre-line;\"><br><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Autores do projeto: Eduardo Vieira (GEM), Andr\u00e9 Leite (GEM), Pedro Ferreira (GEM) e Pedro Aguiar (GEM)<\/span><\/span><\/div><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Coordena\u00e7\u00e3o: Eduardo Vieira (GEM)<\/span><\/span><\/div><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Topografia: Eduardo Vieira (GEM) e&nbsp;Andr\u00e9 Leite (GEM)<\/span><\/span><\/div><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Fotografia:&nbsp;Pedro Almeida (GEM)&nbsp;e&nbsp;Andr\u00e9 Leite (GEM)<\/span><\/span><\/div><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Texto: Eduardo Vieira (GEM)<\/span><\/span><\/div><div data-line-height=\"1.6\" style=\"margin: 0px; padding: 0px; line-height: 1.6;\"><span style=\"font-size: 16px;\"><span style=\"letter-spacing: 0px;\">Revis\u00e3o do texto: Sandra Flor<\/span><\/span><\/div><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fojo do Sard\u00e3o 01 de Junho de 2018\u00a0 Introdu\u00e7\u00e3o Este magn\u00edfico complexo est\u00e1 entre os maiores da Serra de Santa Justa: o \u00abFojo do Sard\u00e3o\u00bb. Assim datam os \u00faltimos registos cartogr\u00e1ficos do local realizados em 1961 pelo Servi\u00e7o de Fomento Mineiro. O complexo \u00e9 formado por v\u00e1rios n\u00edveis de desmonte e liga-se a duas galerias [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"parent":2793,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3148","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3148\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.gem.pt\/1\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}